สหราชอาณาจักรเป็นประเทศที่คนไทยนิยมส่งบุตรหลานไปศึกษาหาความรู้ติดต่อกันเป็นเวลาช้านาน ปัจจุบันนี้มีนักเรียนไทยศึกษาอยู่ในทุกระดับการศึกษา และในช่วงเวลาที่ผ่านมาจำนวนนักเรียนเพิ่มสูงขึ้นทุกปี การดูแลและจัดการศึกษาของนักเรียนจึงเป็นวัตถุประสงค์สำคัญในการบริการแก่นักเรียนซึ่งศึกษาอยู่ในต่างประเทศ หากรัฐบาลละเลยไม่จัดให้มีการความช่วยเหลือและการควบคุมดูแลนักเรียนอย่งเหมาะสม การลงทุนส่งนักเรียนไปศึกษาในต่างประเทศเพื่อให้ได้คนที่มีวิชาความรู้กลับมาพัฒนาประเทศชาติ ก็อาจจะไม่ประสบผลสำเร็จอย่างที่คาดหมาย และการละเลยไม่จัดให้มีการควบคุมการใช้จ่ายของนักเรียน ปล่อยให้นักเรียนใช้จ่ายเงินได้โดยสะดวกโดยไม่เกิดผลประโยชน์ตอบแทนคุ้มค่า นอกจากนี้หากไม่มีการควบคุมดูแลนักเรียนย่อมเป็นช่องทางให้นักเรียนประพฤติตัวเสื่อมเสียได้มาก ดังนั้น การดูแลและจัดการศึกษาของนักเรียนจึงเป็นเรื่องสำคัญต่อความเจริญก้าวหน้าและชื่อเสียงเกียรติยศของประเทศไทย อย่างไรก็ตาม อำนาจหน้าที่ของสำนักงานผู้ดูแลนักเรียนไทยในประเทศสหราชอาณาจักรในการกระทำดังกล่าวก็มีจำกัดเฉพาะนักเรียน และข้าราชการซึ่งอยู่ในความดูแลของสำนักงาน ก.พ. เท่านั้น

ทั้งนี้ นักเรียนที่ไปศึกษาในต่างประเทศอาจจะแยกตามลักษณะทุนได้ 3 ประเภท คือ นักเรียนทุนรัฐบาล ข้าราชการลาศึกษา และนักเรียนทุนส่วนตัว ซึ่งผู้ที่ได้รับทุนรัฐบาลไปศึกษาในต่างประเทศอาจจะเป็นข้าราชการ หรือบุคคลธรรมดาก็ได้อย่างเช่น นักเรียนทุน ก.พ. นักเรียนทุนเล่าเรียนหลวง นักเรียนทุนกระทรวงต่าง ๆ หรือนักเรียนทุนมหาวิทยาลัย เป็นต้น และส่วนมากข้าราชการลาศึกษา ได้แก่ ข้าราชการลาศึกษาด้วยทุนกระทรวง หรือหน่วยงานราชการเป็นผู้มอบทุนให้ทุนที่รัฐบาลต่างประเทศเป็นผู้มอบให้ หรือทุนภายใต้โครงการแลกเปลี่ยนทางวัฒนธรรม เป็นต้น นอกจากนี้ ก็เป็นนักเรียนทุนส่วนตัวที่ไปศึกษาด้วยตนเอง หรือทุนอื่น ๆ ที่มิใช่ทุนที่กล่าวมาแล้วได้ฝากไว้ในความดูแลของ ก.พ. สำหรับการเข้าอยู่ในความดูแลของ ก.พ. ผู้ให้ทุนจะต้องมีหนังสือขอฝากนักเรียนที่ได้รับทุนไว้ในความดูแลของ ก.พ. เป็นกรณีเฉพาะรายไป โดยต้องตกลงทำสัญญาฝากนักเรียนและออกค่าใช้จ่ายให้แก่นักเรียน และนักเรียนจะต้องทำสัญญาการเข้าเป็นนักเรียนในความดูแลของ ก.พ. ในระหว่างที่ศึกษาในต่างประเทศ แล้วต้องจัดหาผู้ค้ำประกันมาร่วมทำสัญญาค้ำประกันด้วย (สำนักงาน ก.พ., ม.ป.ป. : 10)

การดูแลและจัดการศึกษาของนักเรียนไทยในสหราชอาณาจักร นิยม รัฐอมฤต (2515 : 54-60) กล่าวว่า จะมีลักษณะงานสำคัญ ๆ อยู่ 2 ประเด็น คือ ประเด็นแรกเกี่ยวกับการจัดการศึกษาของนักเรียน และประเด็นที่สองเกี่ยวกับเรื่องความเป็นอยู่ของนักเรียน ซึ่งการจัดการศึกษาของนักเรียนนั้น เมื่อนักเรียนตกลงใจจะศึกษาในต่างประเทศแน่นอนแล้ว และทางสำนักงาน ก.พ. จะช่วยติดต่อจัดหาสถานศึกษาและที่พักให้อย่างเหมาะสม ตั้งแต่ก่อนออกเดินทางไปยังต่างประเทศ เพราะจำเป็นอย่างยิ่งที่จะต้องกำหนดเงินสำหรับใช้จ่ายให้แก่ผู้ให้ทุนและนักเรียนรับทราบล่วงหน้าในอัตราที่เหมาะสม กรณีที่นักเรียนไม่คุ้นเคยกับการเดินทางไปในประเทศสหราชอาณาจักร ทางสำนักงานผู้ดูแลนักเรียนไทยที่กรุงลอนดอนจะจัดส่งเจ้าหน้าที่ไปคอยรับนักเรียนที่สนามบิน และอำนวยความสะดวกช่วยจัดที่พักชั่วคราวให้ภายในหอพักของสำนักงานผู้ดูแลนักเรียน แล้วค่อยส่งนักเรียนไปเข้าศึกษาในสถานศึกษาของตนเองต่อไป ส่วนการควบคุมดูแลนักเรียนระหว่างกำลังศึกษาประกอบด้วยการทำทะเบียนและประวัตินักเรียน การติดตามควบคุมการศึกษา และอำนวยความสะดวกแก่นนักเรียนในด้านการศึกษา ทั้งยังควบคุมการใช้จ่ายเงินด้วย

*การทำทะเบียนประวัตินักเรียน

นักเรียนที่เดินทางไปศึกษาในสหราชอาณาจักรจะได้รับการสอดส่องดูแลอย่างใกล้ชิดจากสำนักงานผู้ดูแลนักเรียน ซึ่งมีการจัดทำทะเบียนและประวัตินักเรียนแต่ละรายไป เพื่อคอยติดตามควบคุมให้ความช่วยเหลือ และช่วยแก้ไขปัญหาเมื่อนักเรียนมีปัญหาหรือมีเหตุเดือดร้อนเกิดขึ้น โดยกำหนดให้นักเรียนที่เดินทางไปถึงกรุงลอนดอนใหม่ ๆ จะต้องรายงานตัวต่อสำนักงานผู้ดูแลนักเรียน และให้แจ้งชื่อสถานศึกษา วิชาที่ศึกษา และตำบลที่อยู่ของนักเรียน นอกจากนี้ยังกำหนดให้ต้องรายงานให้สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนทราบทุกครั้งที่มีการเปลี่ยนแปลงที่อยู่ เปลี่ยนแปลงการศึกษาและอื่น ๆ เพื่อให้สามารถติดตามความเคลื่อนไหวของนักเรียนได้ตลอดเวลา

* การติดตามควบคุมและอำนวยความสะดวกในด้านการศึกษา

ทางสำนักงานผู้ดูแลนักเรียนจะคอยติดตามผลการศึกษาของนักเรียนเป็นประจำ โดยติดต่อขอผลการศึกษาจากสถานศึกษาโดยตรง หรือให้นักเรียนรายงานผลการศึกษาให้ทราบอย่างน้อยภาคการศึกษาละหนึ่งครั้ง เพื่อควบคุมดูแลให้นักเรียนตั้งใจศึกษาเล่าเรียน และคอยสอดส่องตักเตือนหรือเร่งรัดให้นักเรียนตั้งใจศึกษา รวมทั้งขอความร่วมมือจากอาจารย์และผู้ปกครองนักเรียนให้ร่วมตักเตือนด้วย

*การจัดส่งเงินค่าใช้จ่ายและควบคุมการใช้จ่ายของนักเรียน

เพื่อให้นักเรียนใช้จ่ายเงินอย่างประหยัดและเหมาะสมกับสถานภาพของตนเอง และให้ตั้งใจศึกษาเล่าเรียน ทางสำนักผู้ดูแลนักเรียนจะไม่เปิดโอกาสให้นักเรียนมีเงินใช้สำหรับเที่ยวเตร่ สนุกสนานพร่ำเพรื่อ การจัดส่งเงินไปให้นักเรียนจัดส่งเป็นรายเดือน รวมทั้งเงินค่าใช้จ่ายอื่น ๆ ตามความจำเป็นแล้วแต่กรณี เช่น ค่าเล่าเรียน ค่าอุปกรณ์การเรียน ค่าเครื่องกีฬา เป็นต้น ขณะเดียวกันก็ไม่ปล่อยให้นักเรียนเดือดร้อนเพราะเงินขาดมือ จนทำให้ผู้ปกครองต้องส่งเงินไปมาก ๆ โดยไม่ทราบข้อเท็จจริงว่าจำเป็นอย่างไร

*การติดตามควบคุมความประพฤติ

นักเรียนที่ศึกษาในต่างประเทศจะมีสิทธิและอิสรภาพในการประพฤติปฏิบัติตัวได้อย่างเสรีเพราะไม่มีใครมาสนใจสอดส่องควบคุม ทั้งยังมีสิ่งแวดล้อมเป็นที่ยั่วยวนใจวัยรุ่นจึงมีโอกาสที่จะประพฤติตัวในทางที่เสื่อมเสียได้มากยิ่งขึ้น สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนจึงต้องคอยสอดส่องความประพฤติของนักเรียน ถ้าหากนักเรียนคนใดประพฤติตัวไม่เหมาะสม ก็จะว่ากล่าวตักเตือนและลงโทษ หรือส่งตัวกลับประเทศหากไม่เชื่อฟัง นอกจากนี้ ก็จะให้คำแนะนำให้ความช่วยเหลือเกี่ยวกับข้อมูล สถานที่ ผู้คน ขนบธรรมเนียมท้องถิ่น หรือให้ความช่วยเหลือโดยตรง เช่น เยี่ยมเยียนสอบถามข่าวคราวนักเรียน ช่วยเหลือทันทีที่เจ็บป่วยหรือประสบอุบัติเหตุ หรือต้องคดีอาญา หรือว่าได้รับการปฏิบัติที่ไม่เป็นธรรม และในบางโอกาสอาจจะมีหนังสือสอบถามถึงสภาพความเป็นอยู่โดยตรง หากนักเรียนรายใดต้องการจะไปทัศนศึกษาหรือพักผ่อนนอกประเทศสหราชอาณาจักร ก็จะต้องได้รับกรพิจารณาจากสำนักงานผู้ดูแลนักเรียนเสียก่อน

*การส่งเสริมให้นักเรียนร่วมมือช่วยเหลือซึ่งกันและกัน

สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนจะแต่งตั้งหัวหน้านักเรียนไทยในประเทศสหราชอาณาจักร ให้เป็นตัวแทนในการสอดส่องดูแลให้คำแนะนำช่วยเหลือแก่เพื่อนนักเรียนด้วยกัน และแลกเปลี่ยนข่าวสารข้อมูลให้แก่สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนในเรื่องต่าง ๆ และเป็นตัวแทนในการเยี่ยมไข้เพื่อนนักเรียนและรับส่งนักเรียนใหม่ เป็นต้น นอกจากนี้จะส่งเสริมและสนับสนุนกิจกรรมของสามัคคีสมาคม โดยการให้เงินทุนอุดหนุนสมาคม และเปิดโอกาสให้มีการจัดกิจกรรมเพื่อแลกเปลี่ยนความคิดเห็นและความร่วมมือต่าง ๆ รวมทั้งการอนุญาตให้ใช้สำนักงานผู้ดูแลนักเรียนเป็นที่ประชุมของนักเรียนและใช้เป็นสถานที่เก็บอุปกรณ์เครื่องใช้ของสมาคม ซึ่งจะเป็นหนทางในการร่วมมือซึ่งกันและกัน

*การแจ้งข่าวความเคลื่อนไหวของประเทศไทย

นักเรียนที่ศึกษาอยู่ในต่างประเทศจะเป็นผู้ที่อยู่ห่างไกลจากสังคมเมืองไทย ไม่อาจจะรับทราบข่าวสารของประเทศไทยได้อย่างละเอียด โดยเฉพาะนักเรียนที่ไปศึกษาตั้งแต่ยังเด็ก และศึกษาอยู่เป็นเวลาหลายปี อาจรู้สึกขาดความเป็นไทยได้จึงมีการออกจุลสาร และแจ้งข่าวเกี่ยวกับนักเรียนไทยและประเทศไทยเพื่อให้นักเรียนรับทราบความเป็นไปอย่างต่อเนื่อง

* สุวนัน ขวัญทอง, การศึกษาประวัติสำนักงานผู้ดูแลนักเรียนไทยในสหราชอาณาจักร เพื่อการจัดแสดงนิทรรศการอนุสรณ์สามัคคีสมาคม, 2543: 81-85