คำถาม 1) ตามสัญญาการรับทุนรัฐบาล (ก.พ.) หากนักเรียนทุนรัฐบาลสละสิทธิ์ การรับทุน หรือหลีกเลี่ยง ละเลย ทอดทิ้ง ยุติการศึกษาหรือเลิกการศึกษา ก่อนสำเร็จการศึกษาตามโครงการศึกษา โดยไม่ได้รับความเห็นชอบของ ก.พ. หรือผู้รับสัญญา จะต้องชดใช้ทุนเป็นจำนวนเท่าใด
คำตอบ: นักเรียนทุนรัฐบาลจะต้องชดใช้ทุนที่ทางราชการได้จ่ายไปให้กับเบี้ยปรับอีก 2 เท่า คืนแก่ทางราชการ
คำถาม 2) นักเรียนทุนรัฐบาลที่สำเร็จการศึกษาและเข้าปฏิบัติราชการชดใช้ทุน จะต้องชดใช้ทุนอย่างไร
คำตอบ: นักเรียนทุนรัฐบาลจะต้องชดใช้ทุนโดยการปฏิบัติราชการในหน่วยงานที่ราชการกำหนด ไม่น้อยกว่า 2 เท่าของระยะเวลาที่ศึกษาด้วยทุนรัฐบาล
คำถาม 3) กรณีที่เป็นนักเรียนทุนเล่าเรียนหลวง ตามสัญญาการรับทุนเล่าเรียนหลวง มีข้อผูกพันต้องชดใช้ทุนอย่างไรบ้าง
คำตอบ: นักเรียนทุนเล่าเรียนหลวงไม่ต้องชดใช้ทุนด้วยเงิน แต่มีข้อผูกพันตามระเบียบ ก.พ. ว่าด้วยทุนเล่าเรียนหลวงปี 2533 ว่าจะต้องกลับมาปฏิบัติงานในประเทศไทย เป็นระยะเวลาเท่ากับระยะเวลาในการรับทุน หากไม่กลับมาปฏิบัติงานในประเทศไทย ต้องชดใช้เงินคืนเท่ากับจำนวนเงินที่ได้รับ โดยในทางปฏิบัตินักเรียนจะต้องรายงานตัว ณ สำนักงาน ก.พ. ทุกระยะ 6 เดือน จนกว่าจะครบกำหนดเวลาที่จะต้องทำงานตามสัญญา
คำถาม 4) กรณีที่นักเรียนทุนรัฐบาลยังไม่สำเร็จการศึกษา และเกิดมีอาการเจ็บป่วยทางสภาพจิตใจ ซึ่งแพทย์ได้ตรวจอาการแล้ว เห็นควรให้ยุติการศึกษากลางคัน นักเรียนทุนรัฐบาลจะต้องชดใช้ทุนหรือไม่ เนื่องจากไม่สำเร็จตามโครงการที่ราชการกำหนดไว้
คำตอบ: กรณีที่นักเรียนทุนรัฐบาลเกิดมีอาการป่วยเป็นโรคทางจิต ซึ่งแพทย์ลงความเห็นว่า ไม่ปกติพอที่จะศึกษาหรือทำงานได้ หากฝืนให้ศึกษาหรือทำงานต่อไป ก็จะไม่มีประสิทธิภาพ กรณีเช่นนี้ถือว่า นักเรียนทุนรัฐบาลมิได้มีเจตนาหลีกเลี่ยงไม่ปฏิบัติตามสัญญา และถือว่าเป็นเหตุสุดวิสัย จึงยกเว้นให้นักเรียนทุนรัฐบาลไม่ต้องชดใช้เงินทุนการศึกษาและเบี้ยปรับตามสัญญาและไม่ต้องชดใช้ด้วยการรับราชการชดใช้ทุน
คำถาม 5) กรณีนักเรียนทุนรัฐบาลที่ตามโครงการศึกษากำหนดให้ศึกษาระดับปริญญาโท-เอก เมื่อนักเรียนทุนรัฐบาลสำเร็จการศึกษาในระดับปริญญาโทแล้ว จะขอยุติการศึกษาไม่ศึกษาระดับปริญญาเอก และขอเข้าปฏิบัติราชการชดใช้ทุนด้วยวุฒิปริญญาโท ได้หรือไม่
คำตอบ: นักเรียนทุนรัฐบาลซึ่งสำเร็จการศึกษาระดับปริญญาโทแล้ว ถือเป็นการสำเร็จการศึกษาในระดับใดระดับหนึ่ง หากมีความประสงค์จะขอยุติการศึกษา ก็จะต้องได้รับการอนุมัติให้ยุติการศึกษาจาก ก.พ. ก่อน ตามสัญญาการรับทุน ก.พ. เพื่อศึกษาวิชาในต่างประเทศ ข้อ 6 ระบุว่า "ในระหว่างที่ข้าพเจ้ารับทุน ก.พ. ศึกษาวิชาในต่างประเทศ ตามสัญญานี้ ข้าพเจ้าจะตั้งใจและเพียรพยายามอย่างดีที่สุดที่จะศึกษาวิชาตรงตามโครงการศึกษาที่ ก.พ. หรือผู้รับสัญญากำหนด ข้าพเจ้าจะไม่หลีกเลี่ยง ละเลย ทอดทิ้ง ยุติหรือเลิกการศึกษาก่อนสำเร็จการศึกษาตามโครงการศึกษานั้น เว้นแต่จะยุติหรือเลิกการศึกษาโดยความเห็นชอบของ ก.พ. หรือผู้รับสัญญา"
คำถาม 6) อยากทราบว่า หากนักเรียนทุนรัฐบาลที่สำเร็จการศึกษาก่อนครบกำหนดวันลาที่ได้รับอนุมัติไว้ นักเรียนจะศึกษาวิชาเพิ่มเติมหรืออยู่ต่อไปจนครบกำหนดวันที่ได้รับอนุมัติไว้จะได้หรือไม่
คำตอบ: เรื่องนี้มีความสำคัญมาก เพราะมีนักเรียนทุนรัฐบาลหลายรายเข้าใจผิด ฉะนั้น ขอให้ระลึกเสมอว่า ทางราชการอนุมัติให้นักเรียนทุนรัฐบาลไปศึกษาในระดับใดก็ดี หากสำเร็จการศึกษาแล้ว ถึงแม้จะก่อนครบกำหนดระยะเวลาที่ได้รับอนุมัติไว้ ก็ถือว่าการอนุมัตินั้น ๆ ได้สิ้นสุดลงแล้ว นักเรียนจะต้องรีบเดินทางกลับประเทศไทย โดยทันที
คำถาม 7) นักเรียนทุนรัฐบาลที่ไม่ตั้งใจศึกษาเล่าเรียนหรือไม่ประพฤติปฏิบัติตามข้อบังคับของ ก.พ. เช่น เมื่อครบกำหนดการรับทุน หรือสิ้นสุดวันลาที่ได้รับอนุมัติจากทางราชการแล้ว แต่เพิกเฉยมิได้ดำเนินเรื่องขยายเวลาศึกษาต่อ หรือขาดการติดต่อกับทางราชการจนต้องติดตามอยู่เนือง ๆ สำนักงาน ก.พ. จะมีวิธีการดำเนินการอย่างไร
คำตอบ: 1. ตักเตือนเป็นลายลักษณ์อักษร 2. ชะลอการจ่ายเงินค่าใช้จ่ายประจำเดือน 3. ให้ยุติการศึกษาและเดินทางกลับประเทศไทย
คำถาม 8) นักเรียนทุนรัฐบาลที่สำเร็จการศึกษา และเข้าปฏิบัติราชการชดใช้ทุนแล้ว จะต้องปฏิบัติราชการเป็นเวลานานเท่าใด จึงจะมีสิทธิลาไปศึกษาหรือฝึกอบรมในต่างประเทศอีกครั้งหนึ่งได้
คำตอบ: นักเรียนจะต้องครบทำงาน 1 ปีก่อน จึงจะทำเรื่องลาไปศึกษาหรือฝึกอบรมในต่างประเทศได้
